Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin iki gün süren İklim Haberciliği Konferansı’nda iklim krizinin nedenleri ve sonuçlarından Türkiye’nin iklim politikalarına, COP31 sürecinden kaynak, veri ve doğrulamaya kadar birçok başlık gazetecilik açısından ele alındı.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından İstanbul’da düzenlenen İklim Haberciliği Konferansı tamamlandı. İki gün süren konferansta, iklim krizinin gazetecilikte nasıl ele alınması gerektiği, Türkiye’nin iklim politikaları, COP31 süreci, veri ve kaynak doğrulama ile kamu yararına habercilik yapan gazetecilerin karşılaşabileceği hukuki baskılar gündeme geldi.
TGC Başkanı Vahap Munyar, gazetecilerin iklim krizini yalnızca yaşanan felaketler üzerinden takip etmemesi gerektiğini belirterek, “Gazeteci, iklim krizini yalnızca bir felaket yaşandığında haber yapan kişi olmamalı. Sorunun nedenlerini, bilimsel verileri ve alınması gereken önlemleri de kamuoyuna anlatmalı” dedi.
Munyar, iklim krizinin su, gıda, tarım, enerji, kent yaşamı, sağlık ve ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, kamu kurumlarının kararlarının, uygulanan politikaların, verilen sözlerin ve yapılan yatırımların da takip edilmesi gerektiğini söyledi.
İKLİM POLİTİKALARI VE COP31 GÜNDEMİ
Konferansın “İklim Politikaları ve Türkiye” başlıklı oturumunda Zeynel Lüle, Prof. Dr. Semra Cerit ve T24 Yazarı Çiğdem Toker değerlendirmelerde bulundu.
Lüle, iklim krizinin yalnızca meteorolojik veriler ve gelecek projeksiyonlarından ibaret olmadığını belirterek daha nitelikli iklim haberciliğine ihtiyaç olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Semra Cerit ise Antalya’da yapılacak COP31’in sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, iklim finansmanı ve adil geçiş açısından önemli olduğunu söyledi.
Çiğdem Toker de Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedefleri ile sahadaki uygulamalar arasındaki çelişkilere dikkat çekerek fosil yakıtlı termik santraller, madencilik faaliyetleri, doğa tahribatı ve bazı şirketlerin mahkeme kararlarına rağmen faaliyetlerini sürdürmesi gibi başlıkların sorgulanması gerektiğini belirtti.
“COP Süreci ve Türkiye’nin Rolü” oturumunda ise Türkiye ile Avustralya arasında paylaşılmış bir başkanlık modeliyle gerçekleştirilecek COP31 ve Türkiye’nin iklim politikalarındaki rolü ele alındı. Özlem Katısöz, yeni kömür yatırımlarının durdurulması, kömürden adil çıkış için yol haritası oluşturulması ve çalışanları, yerel ekonomileri ve yöre halkını kapsayan bir adil geçiş mekanizması kurulması yönündeki talepleri aktardı.
“RESMİ SÖYLEMİ DEĞİL, VERİNİN KENDİSİNİ AKTARIN”
Konferansın son oturumunda kaynak, veri ve doğrulama konusu ele alındı. Doğan Şentürk, Barış Doğru, Özgür Gürbüz ve TGC Hukuk Danışmanı Gökhan Küçük, iklim haberciliğinde uzmanlaşmanın, bağımsız kaynak kullanımının ve verilerin doğrulanmasının önemine dikkat çekti.
Gökhan Küçük ayrıca kamu yararına yapılan haberler nedeniyle gazetecilerin karşılaşabileceği “Kamusal Katılıma Karşı Stratejik Davalar”a (SLAPP) ilişkin bilgi verdi. Küçük, gazetecilerin haber konusu belgeleri arşivlemesi, meslek örgütleri ve baroları bilgilendirmesi ve hukuki süreçlerde dayanışma içinde olması gerektiğini söyledi.
Küçük, gazetecilerin haber yayımlanmadan önce şu soruları sormasını önerdi:
“Bu cümle bir olgu mu, yoksa bir yorum mu?
Olguysa, belgesi yayımlama anında dosyamda mı?
Ham veriye ulaştım mı, hata payı nedir?
Hakkında iddiada bulunduğum tarafa sordum mu?
Başlığım nasıl, metnimin taşıyabileceğinden fazlasını mı söylüyor?”
Küçük, özellikle COP31 ve iklim politikaları haberlerinde resmi söylemin aktarılmasıyla yetinilmemesi, ÇED dosyaları, maden ruhsatları ve emisyon verileri gibi bilgilerin incelenmesi gerektiğini vurguladı.
Konferans, iklim haberciliğinde uzmanlaşmanın, doğru kaynak ve veri kullanımının ve kamu yararına habercilik yapan gazetecilerin karşılaşabileceği hukuki risklere karşı dayanışmanın öneminin vurgulanmasıyla tamamlandı.
